Arte: duurzaam ondernemen in stenen werkbladen

Aflevering 5 van ‘Het regionale familiebedrijvenecosysteem’

Door: Claudia van Orden, lectoraat Familiebedrijven[1] Hogeschool Windesheim

^[1] Het Lectoraat Familiebedrijven van Hogeschool Windesheim onderzoekt onder andere hoe familiebedrijven bijdragen aan brede welvaart en hoe zij hun positie binnen het regionale ondernemersecosysteem kunnen versterken. Dit thema staat centraal in een van de onderzoekslijnen én in deze serie artikelen.

Volgens het model van regionale ‘entrepreneurial ecosystems’ (ontwikkeld door Erik Stam) versterken verschillende systeemelementen – zoals kennis en financiering – ondernemerschap en daarmee meervoudige waardecreatie in een regio. Het model richt zich vooral op startups. Familiebedrijven worden in dit model niet expliciet genoemd, hoewel zij in veel regio’s de drijvende kracht achter innovatie en werkgelegenheid zijn.

Daarom willen we met deze serie artikelen een podium bieden aan enkele familiebedrijven die succes hebben geboekt dankzij samenwerking met (een) regionale partner(s). Deze voorbeelden laten zien hoe verbinding in het ecosysteem kan bijdragen aan brede welvaart. Met deze zes artikelen beogen we andere familiebedrijven te inspireren om kansen in het regionale ecosysteem beter te benutten. Elk artikel vertelt het verhaal van een familiebedrijf en zoomt in op een specifiek systeemelement.

De basiselementen van het ecosysteem zijn in heel Nederland vergelijkbaar.  Het zijn de systeemelementen – de aanwezigheid van netwerken, talent, leiderschap, kennis, financiering en zakelijke dienstverlening – die het verschil maken. In deze aflevering richten we ons op het element ‘Netwerken’

Het model legt dit uit als verbondenheid van bedrijven in kennisnetwerken[1]. Gedegen netwerken zorgen voor verspreiding van kennis, talent en kapitaal. Wij spraken Froukje van Osch van Arte uit Helmond. Mede door deel te nemen in allerlei netwerken heeft Arte veel positieve impact gerealiseerd. Niet alleen voor hun eigen werknemers, maar ook voor de medewerkers in hun keten.

[1] De empirische indicator die hiervoor in de jaarlijkse Entrepreneurial Ecosystem Index wordt gehanteerd is nogal specifiek, namelijk ‘Aantal verbonden bedrijven per 1.000 bedrijven in innovatieprojecten (H2020 & Horizon Europe), gemiddelde over afgelopen 3 jaar’. Gegevens hierover zijn verkregen uit de database van CORDIS.

Van vader op dochter

Ik spreek Froukje van Osch op een zonnige dag. Ze is nu drie jaar algemeen directeur van steenverwerkingsbedrijf Arte, samen met Niels van den Beucken. Daarvoor is ze een aantal jaren commercieel directeur geweest, toen haar vader nog algemeen directeur was.

Arte maakt stenen werkbladen voor de Nederlandse interieur- en keukenmarkt. Dit doen ze met circa tachtig medewerkers, op hun locatie in Helmond. Alle bladen (van natuursteen, composiet, Dekton en keramiek) worden op maat gemaakt, in opdracht van een keukenzaak, interieurbouwer of projectontwikkelaars.

Duurzame koploper

Op mijn vraag waar ze het meest trots op is, noemt ze zonder enige aarzeling: “Het feit dat we een duurzame koploperspositie hebben in onze branche.” Arte heeft het B Corp certificaat, wat aantoont dat ze structureel en substantieel positieve impact maken. In augustus 2025 heeft Arte de hercertificering van B Corp behaald met een scorestijging van 10%. Ze maken sinds 2012 een duurzaamheidsrapportage en kunnen per maatwerkorder aangeven wat de CO2-uitstoot is. Ook is elk blad voorzien van een productpaspoort, waarmee ze volledig transparant zijn over de herkomst van alle materialen. Daarnaast maken ze impact in de keten door middel van het zogenaamde A.R.T.E.-project (Arte Right To Education). Daarmee zorgen ze al vijftien jaar dat kinderen die in de buurt van de steengroeves in India wonen (waar graniet gewonnen wordt), naar school kunnen gaan. Om de toekomst van het project te waarborgen, werd in 2018 de Arte Responsible Stone Foundation opgericht. De impact van de Arte Foundation is groot. Zo werden wiskundesets verstrekt, voedselpakketten, sanitaire voorzieningen en worden veertien meisjes voor een periode van vier jaar ondersteund door het vergoeden van onderwijs, boeken en reiskosten. “Door naar school te gaan krijgen deze kinderen een eerlijke kans op een toekomst.”

Froukje

Met bevlogenheid spoort Froukje andere mkb-familiebedrijven aan om met duurzaamheid aan de slag te gaan: “Je kunt als mkb echt het verschil maken.” Haar advies is om vooral klein te beginnen. “We voelen ons betrokken bij iedereen die met ons product te maken heeft, ver weg en dicht bij huis.”  Het A.R.T.E.-project is daar een prachtige uitkomst van geweest. Zorg voor de eigen medewerkers valt er ook onder. Zo stimuleert Arte gezond eten door bij de lunch gratis salade en fruit beschikbaar te stellen voor de medewerkers. “Voor een kroket moet je betalen, maar salade is gratis.” Sociaal ondernemen is Froukje met de paplepel ingegoten. Door de jaren heen is duurzaamheid uitgebreid met andere thema’s, passend bij de familiewaarden. Momenteel heeft vooral circulariteit de aandacht, ook al vraagt de markt daar nog niet om. Arte is een retourlogistiek aan het inrichten, zodat de stenen werkbladen aan het eind van de levensduur terugkomen. Daarin werken ze samen met een Nederlands bedrijf dat de bladen kan ‘crushen’ (tot gruis vermalen) en een ander bedrijf dat hier nieuwe toepassingen van maakt.

We zijn op de wereld om elkaar te helpen, nietwaar?

Door de jaren heen heeft Arte een groot (internationaal) netwerk opgebouwd. “Je hebt elkaar nodig om kennis op te doen wanneer je nieuwe dingen start.” Bijvoorbeeld over hoe je een duurzaamheidsverslag schrijft, of over hoe je in contact komt met lokale NGO’s (niet- gouvernementele organisaties) in India. Sinds de start bij Arte, acht jaar geleden, is Froukje betrokken bij bestaande netwerkorganisaties, zoals VNO-NCW en het Bedrijventerrein Zuidoost-Brabant. Dit soort netwerkbijeenkomsten leveren haar contacten met ondernemers op, waarmee ze in kleinere kring kan sparren over uitdagingen die Arte ervaart. “Zo deel je kennis en help je elkaar vooruit.”

Inmiddels wordt Arte vaak als spreker uitgenodigd bij events en bijeenkomsten, om over hun manier van ondernemen te komen vertellen en hun ervaringen te delen met anderen. Heel vaak juist in andere branches dan hun eigen. Froukje merkt dat juist familiebedrijven een intrinsieke motivatie hebben om de goede dingen te doen. Ze lopen tegen dezelfde uitdagingen aan, en dan maakt het niet uit in welke branche je actief bent. “Inspiratie kan uit onverwachte hoek komen, anders dan in je eigen branche, je moet dat kunnen overstijgen.”