Nederlanders met een aanmerkelijk belang in een vennootschap gaan flink meer belasting betalen. In 2021 moet dit tarief zijn verhoogd, van 25% nu naar 28,5% over drie jaar. Veel familiebedrijven gaan deze maatregel voelen, zo verwacht Maarten Vijverberg, oprichter en eigenaar van adviesbureau Clifton Finance uit Naarden.

“Het idee achter het verhogen van de belasting op aanmerkelijk belang is dat veel ondernemers hierdoor een groter deel van de opgepotte winst gaan uitkeren aan de aandeelhouders”, schetst Maarten Vijverberg de intentie van deze fiscale maatregel. Als eigenaar van financieel adviesbureau Clifton Finance adviseert hij familiebedrijven, onder meer rondom bedrijfsopvolging en governance vraagstukken. Doordat hij bij veel familiebedrijven over de vloer komt, weet hij wat er bij hen leeft en welke wijzigingen hen raken. Deze belastingverhoging voor het inkomen uit aanmerkelijk belang is daar een goed voorbeeld van. Vijverberg: “Of de eigenaren van familiebedrijven hiervan wakker gaan liggen? Dat durf ik niet te zeggen, maar ze zullen er in ieder geval niet lekkerder van slapen, want het gaat ze zonder enige twijfel raken.”

“Experts geven aan dat de belastingverhoging in box 2 een compensatie is voor het verlagen van de vennootschapsbelasting (VPB, red.) Ook is de gedachte achter de belastingverhoging dat er voor de ingang van de verhoging mogelijk meer dividend zal worden uitgekeerd. Dit strookt niet met wat er in werkelijkheid zal gaan gebeuren, verwacht Vijverberg. “Vooral eenmanszaken zullen inderdaad meer uit gaan keren, aan zichzelf welteverstaan. Voor hen klopt deze compensatieregeling, in samenwerking met de verlaagde vennootschapsbelasting, wél. Maar voor familiebedrijven met meerdere aandeelhouders, die decennialang de winst niet hebben uitgekeerd maar deze hebben aangewend voor financiering van de onderneming zelf, ligt dit toch wat anders.” Niet dat ze stil zullen blijven zitten, want deze maatregelen, zowel het verlagen van de VPB als het verhogen van de heffing op aanmerkelijk belang, vragen om actie. Maar het moge duidelijk zijn dat deze maatregel familiebedrijven onevenredig hard raakt.

Beursgenoteerd
Sowieso liften familiebedrijven allesbehalve mee met recente belastingtechnische maatregelen. “Voornamelijk de grote beursgenoteerde bedrijven profiteren van de voorgenomen wijzigingen”, betoogt Vijverberg. “Het moge duidelijk zijn dat het afschaffen van de dividendbelasting hoofdzakelijk een stimulerend effect heeft op grote buitenlandse multinationals. Zij hebben eveneens veel minder te maken met deze belasting op aanmerkelijk belang.” Wat dus ook betekent dat deze multinationals weinig tot geen last hebben van de verhoging van de ‘box 2-heffing’, zoals de belasting op aanmerkelijk belang ook vaak wordt genoemd.

Veel Nederlandse familiebedrijven, zoals bijvoorbeeld een Bavaria, en VDL of een Jumbo, profiteren niet van het afschaffen van de dividendbelasting. Aan de andere kant hebben ze wél last van de verhoging van de dividendbelasting.

Bedrijfsopvolgingsregeling
Maar, zo wordt betoogd; de familiebedrijven hebben toch ook een fiscaal douceurtje, in de vorm van een opvolgingsregeling? Deze bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) levert flinke fiscale voordelen op, wanneer iemand een bedrijf erft of wanneer het bedrijf binnen de familie wordt overgedragen. Maar Vijverberg is het niet echt met deze stelling eens. “De bedrijfsopvolgingsregeling zou je misschien wel als een belastingtechnisch voordeel kunnen beschouwen, maar dan wel eentje die puur noodzakelijk is. Zonder deze regeling zouden heel wat familiebedrijven veel moeilijker binnen de familie worden voortgezet en daardoor mogelijk worden verkocht.”

Terwijl familiebedrijven ongelofelijk belangrijk zijn voor de Nederlandse economie. Vijverberg: “In het buitenland wordt meer rekening gehouden met familiebedrijven. Ook in andere landen zijn er legio voorbeelden op te noemen van familiebedrijven die zeer groot zijn én internationaal opereren. Nederland moet op dit vlak beter en actiever meespelen op het mondiale niveau. Er zijn inmiddels veel grote en internationaal opererende Nederlandse familiebedrijven actief, die van groot belang zijn voor de nationale economie. Het lijkt af en toe alsof de politiek zich dit niet realiseert.”

Onverwacht
Ook wordt de indruk gewekt dat besluiten, zoals het verhogen van de box 2-heffing, niet erg goed doordacht worden genomen, maar zover wil Vijverberg niet gaan. “We kunnen wél zeggen dat dit een maatregel is die niet echt werd verwacht. In tegenstelling tot andere wijzigingen was deze verhoging nog níét gelekt voorafgaande aan de Miljoenennota”, aldus Vijverberg. Wat bij familiebedrijven toch wel tot een fikse teleurstelling moet hebben geleid. “Je denkt in eerste instantie erop vooruit te gaan, omdat de vennootschapsbelasting dus omlaag gaat. Maar wanneer het regeerakkoord eenmaal wordt doorgenomen, blijk je er, als eigenaar van een familiebedrijf, uiteindelijk juist op achteruit te gaan. Dat was een behoorlijke domper, ook voor mij.”