Custom Management bespreekt casus uit de praktijk: crisismanagement

crisismanagement

Custom Management Interim Directeuren bespreekt een casus uit de eigen familiebedrijvenpraktijk. Over crisismanagement, onderhandelingen met de rug tegen de muur en – uiteindelijk – een bedrijfsovername.

De uitgangssituatie

Een middelgroot familiebedrijf met een lange historie en een grote merkbekendheid heeft het marktaandeel in de loop der tijd steeds verder zien afglijden. Een paar jaar eerder heeft de directeur-grootaandeelhouder de leiding over het familiebedrijf overgedragen aan de volgende generatie. Er zijn grote zorgen over winstgevendheid en het toekomstperspectief. Dit door de voortdurende afname van het groepsvermogen en de oplopende liquiditeitstekorten. De uitdagende marktomstandigheden, dalende marges en de suboptimale bezetting van de directie hebben het bedrijf ernstig verzwakt. De bank wil geen aanvullend krediet meer verlenen. Het bedrijf komt terecht bij de afdeling Bijzonder Beheer. Snel ingrijpen is noodzakelijk voor de continuïteit van de onderneming.

Te lang vastgehouden aan succesformule.

De quick scan die de interim directeur uitvoert, schetst een helder beeld.

  • 1. De marktomstandigheden zijn zeer competitief.
  • 2. Strategie en kostenniveau zijn niet afgestemd op de markt.
  • 3. De aansturing en verantwoording is onvoldoende.
  • 4. Sales en marketing zijn zwak.
  • 5. Er is achterstallig onderhoud van het machinepark.
  • 6. Er is sprake van een complexe financiële structuur.

Het bedrijf heeft te lang vastgehouden aan oude succesformules en geaccepteerd dat het marktaandeel fors is teruggelopen. Dit terwijl voldoende afzetvolume via retail en groothandel noodzakelijk is voor een lage kostprijs. Op alle fronten is dus verbetering nodig. Zowel strategisch als operationeel. Crisismanagement blijkt noodzakelijk.

De aanpak: crisismanagement en fusie & overname familiebedrijf

De interim directeur wordt als operationeel directeur toegevoegd aan de directie en maakt een herstelplan. De familie en de bank keuren dit herstelplan goed. Daarmee verkrijgt de interim directeur de noodzakelijke tijd en aanvullende financiële middelen om orde op zaken te stellen. Het herstelplan heeft drie pijlers:

  • 1. Het doorvoeren van een reorganisatie en kostenbesparingen om de winstgevendheid snel te vergroten.
  • 2. Het aangaan van een strategisch samenwerkingsverband om als bedrijf in de toekomst te kunnen overleven.
  • 3. Een herstructurering, namelijk: de verkoop van niet-kernactiviteiten, om zo liquide middelen vrij te maken en meer strategische focus aan te brengen.

Ook intern is verandering nodig: zo ontbreekt een managementteam (MT). Met het formeren daarvan verbetert de interim directeur de dagelijkse aansturing en kan het herstelplan sneller worden doorgevoerd.

Jezelf terugvechten in de markt

De interim directeur gaat zelf volledig meedraaien in de operationele aansturing. Het bedrijf wil zich terugvechten in de markt: de sales- en marketinginspanningen worden geïntensiveerd en er worden nieuwe contracten binnengehaald. Het bedrijf wordt echter geconfronteerd met prijserosie en dalende marges. De concurrentie heeft namelijk door dat het bedrijf ernstig in problemen verkeert en verlaagt de prijzen om marktaandeel te behouden. Uiteindelijk moet het bedrijf zelfs onder de kostprijs gaan werken. Nog verder snijden in kosten en personeelsbestand blijkt onvermijdelijk. Een nieuwe reorganisatie volgt. Tegelijkertijd moet er wel voldoende expertise binnenboord blijven.

Familie overtuigen van noodzaak overname

Ondertussen werkt de interim directeur al vanaf het begin aan een strategisch samenwerkingsverband en een herstructurering, door de verkoop van niet-kernactiviteiten. Gaandeweg wordt echter duidelijk dat het bedrijf niet meer op eigen kracht verder kan: het verbeterpotentieel is beperkt en de marktomstandigheden verslechteren. De zoektocht naar een strategische partner verandert in het zoeken naar een geschikte fusiepartner en uiteindelijk zelfs naar kandidaten die het bedrijf willen overnemen. De interim directeur stelt een fusie & overname-team samen en zet een verkooptraject in gang. Dit gebeurt in nauw overleg met familie en bank, met wie de interim directeur wekelijks overlegt.

Crisismanagement: onderhandelen met de rug tegen de muur

Samen met het fusie & overname-team wordt een longlist en uiteindelijk een shortlist opgesteld van partijen die het familiebedrijf kunnen overnemen. Met één partij wordt exclusief toegewerkt naar een letter of intent. De onderhandelingen met deze branchegenoot verlopen echter moeizaam. Het familiebedrijf staat inmiddels met de rug tegen de muur. Er wordt verlies geleden, de liquiditeit moet per dag gemanaged worden en een faillissement dreigt. De overnemende partij maakt dankbaar gebruik van deze zwakke onderhandelingspositie. De directeur-grootaandeelhouder vindt het bod aanvankelijk te laag, maar als hij wordt overtuigd van de ernst van de situatie, toont hij zich alsnog akkoord.

Vertraging fusie & overname-proces

Uiteindelijk kan de letter of intent worden getekend. Helaas duurt de due diligence veel langer dan verwacht en ontstaan er second thoughts bij het overnemende bedrijf. Al die tijd moet het bedrijf zien te overleven. Op basis van de due diligence wordt de verkoopprijs naar beneden bijgesteld. Ook blijken niet alle overgebleven medewerkers mee te kunnen naar de nieuwe eigenaar. Maar uiteindelijk kan het fusie & overname-traject worden afgesloten en het koopcontract worden getekend. Bijna anderhalf jaar na het aantreden van de interim directeur is het verhaal rond.

Het resultaat: continuïteit veiliggesteld door crisismanagement

De continuïteit van het familiebedrijf is zekergesteld. De onderneming kan via een strategische overname door een branchegenoot een nieuwe, gezamenlijke toekomst tegemoetzien. De familie is (deels) aandeelhouder geworden in het gecombineerde bedrijf en blijft daarmee betrokken. Ook de bank kan tevreden zijn: de uitstaande lening kon bijna geheel worden terugbetaald.

Blijf op de hoogte met onze maandelijkse nieuwsbrief