De meerwaarde van een sterk dividendbeleid voor familiebedrijven

Bij ondernemende families draait winst niet alleen om geld, maar ook om mensen. Voor veel familiebedrijven is het een uitdaging om de winst strategisch te verdelen. Een dividendbeleid met duidelijke afspraken over de winstuitkering biedt daarvoor een oplossing.

In een dividendbeleid liggen de afspraken over de winstuitkering vast. Zo ontstaat helderheid en blijft harmonie behouden. Uit recent onderzoek van Nyenrode Business Universiteit, Van Lanschot Kempen en RSM onder 130 grote familiebedrijven blijkt dat slechts 46 procent een dividendbeleid heeft. En als dat er wel is, wat levert het op en hoe draagt het bij aan de groei voor het bedrijf?

We spraken hierover met prof. dr. Marta Berent-Braun, Van Lanschot Kempen-hoogleraar Familiebedrijven en Eigendomsdynamiek aan Nyenrode Business Universiteit en met Hakky Raijmakers, vermogensstructureerder bij Van Lanschot Kempen die ook betrokken was bij het onderzoek naar familiebedrijven en (dividend)beleid.

Meer dan een financiële uitkering

Een dividendbeleid is bij familiebedrijven meer dan een financiële uitkering. Het is een belangrijk instrument om stabiliteit te bewaren tussen familieleden, eigenaren en het bedrijf. Het zorgt er ook voor dat afspraken zwart op wit komen te staan. Zo’n formeel beleid geeft transparantie en helderheid. Ook versterkt het de samenwerking tussen familieleden en dat geldt eveneens voor de loyaliteit. De groep eigenaren binnen familiebedrijven is vaak divers. Sommige eigenaren werken niet in het bedrijf of zijn geen directe familieleden. Gebrek aan afspraken kunnen dan snel tot conflicten leiden. Raijmakers: “Het dividend speelt een belangrijke rol binnen het bedrijf, zeker voor niet-familieleden die werkzaam zijn in het bedrijf op Raad van Bestuur-of directieniveau. Het is dan een uitdaging om de governance goed te bewaken.’’

Marta Berent-Braun

Vaker dividendbeleid bij ondernemingen met RVC of RVA

Ondernemingen met een Raad van Commissarissen of Raad van Advies hebben twee keer zo vaak een dividendbeleid (68 procent) tegenover 32 procent zonder. Dat is geen toeval. Raijmakers bevestigt dit: “Als er een Raad van Commissarissen of Raad van Advies actief is, staan vraagstukken als governance waaronder dividendbeleid vaker op de agenda. Men spreekt elkaar aan op dit soort onderwerpen en actualiseert op basis daarvan het beleid.’’ Berent-Braun vult aan: “Dat biedt ruimte voor goede gesprekken en helpt familiebedrijven vooruit te denken, ook al is dit soms lastig.’’

Generatieverschillen

Vaak denken mensen dat jongere generaties anders denken over dividendbeleid dan oudere generaties. Toch laat het onderzoek zien dat hun kijk op het dividendbeleid nauwelijks verschilt. “We hadden verwacht dat er verschillen zouden zijn tussen de generaties, omdat zij andere behoeftes kunnen hebben. Dat blijkt niet zo te zijn. Het belangrijkste voor alle generaties is hoe de dialoog over het dividendbeleid gevoerd wordt en de regels die worden opgesteld. Zo geeft bijna negentig procent van de familiebedrijven aan dat het dividendbeleid in samenspraak met alle eigenaren is ontwikkeld’’ benadrukt Berent-Braun. De jongere generaties hebben soms meer de neiging om hun eigen gang te gaan, tegelijkertijd hebben ze een groot verantwoordelijkheidsgevoel voor het bedrijf. Raijmakers ziet dat van dichtbij: “Om de dialogen over belangrijke punten goed te laten verlopen, kan er bijvoorbeeld begeleiding of coaching worden ingezet. Het zorgt ook voor minder conflicten en dat er oog is voor verschillende belangen.’’

Hakky Raijmakers

Beïnvloedend instrument

Veel familiebedrijven keren met enige regelmaat winst uit. Berent-Braun benadrukt: “Veel bedrijven houden liever wat vlees op de botten, zodat ze ruimte hebben om te investeren. Zo zijn ze niet afhankelijk en hoeven ze niet van de bank te lenen. Daarmee is er meer flexibiliteit voor het bedrijf als ze het moeilijk hebben.” Als alles goed loopt bij het bedrijf, geeft een dividendbeleid structuur voor winstverdeling, en als het bedrijf met wat meer tegenslagen te maken heeft, biedt het juist die flexibiliteit zodat er minder uitgekeerd hoeft te worden op dat moment.

Durf flexibel te zijn en beweeg mee

Afspraken vastleggen is een goed vertrek en hoeft niet in beton worden gegoten. Het is belangrijk, volgens Raijmakers, dat ze meebewegen met de familie en de situatie van het bedrijf. “Ik raad altijd aan om jaarlijks even de afspraken kort te checken, zijn ze nog up-to-date en zo niet, pas ze dan aan. Het kost weinig tijd, maar het is effectief om de continuïteit te waarborgen en met elkaar in gesprek te blijven.’’ Een dividendbeleid dient meerdere doelen en biedt houvast. Het versterkt het onderlinge vertrouwen. Berent-Braun besluit: “Het gaat niet alleen om wat je uitkeert, maar vooral om wat je samen opbouwt. Dat is het belangrijkste.’’

Dit artikel verscheen eerder in Fambizz Magazine Editie 21, jaargang 12