De mooiste verhalen, die zitten in familiebedrijven

Mijn vader was pas 63 jaar toen ik zijn aandelen overnam en hij officieel aftrad als ondernemer. Dat klinkt als een droombeeld: pensioen op 63. Maar de praktijk was anders. Hij wilde heel graag 40 jaar ondernemerschap halen. En dat is net niet gelukt. Die mijlpaal liet hij los. Voor mij. Voor het bedrijf. Zijn droom om 40 jaar ondernemer te worden, werd aan de wilgen gehangen ten behoeve van het bedrijf. Ten behoeve van de continuïteit. Ik pakte hem dat af. Zo hebben we dat beide echt wel even gevoeld.

Het traditionele zandbedrijf, dat hij eigenhandig vanaf de grond af had opgebouwd, was getransformeerd naar een e-commercebedrijf in zand en bodem. De nieuwe manier van werken ging van papieren bonnen en fysieke grondwerkzaamheden naar digitale orders, e-mailverkeer en online klantcontact. Een compleet andere manier van werken.

Om continuïteit te borgen, moesten we stappen vooruit maken en andere keuzes maken. Vooruitgang betekent soms ook loslaten. Uittreden was daarin een logisch gevolg. Wel betrokken, maar geen aandelen meer. Dat lukt pas als je ook echt durft los te laten.

Dat lijkt een zakelijke stap, maar het was vooral ook een emotionele stap. De emoties aan de keukentafel waren soms intens. Onzekerheden, van beide kanten. Van pa: “Wat ga ik dan doen?” Tot van mij: “Kan ik het wel?” Slapeloze nachten volgden. Niet alleen om het bedrijf, de voortgang of de omzet, maar omdat er een generatieoverdracht plaatsvond, met alle uitdagingen van dien. Ik voelde niet enkel de druk van de opvolger, maar ook gewoon als zijn dochter.

Zijn droom om 40 jaar ondernemer te worden is dus niet gelukt. Maar zijn andere droom, die hij nooit durfde te dromen, werd werkelijkheid: dat zijn dochter, de enige dochter, nu het door hemzelf opgezette zandbedrijf runt. Die droom was vroeger te wild om te durven dromen.

Op zijn ‘afscheidsetentje’ alweer drie jaar geleden, sloot ik af met: “De koning is dan misschien nu wel van zijn zakelijke troon, maar papa’s prinsesje is er nog altijd.” Zo is het maar net. Een familiebedrijfsovername gaat niet alleen over cijfers, processen en de juiste financiële en juridische constructie. Het gaat over dromen. Over loslaten en loskomen, voor beide generaties. Met respect voor de voorganger, lerend van de zwaktes en voortbouwend op de sterktes. Want uiteindelijk draait het om één ding: samengroeien als familie – generatie na generatie.

Over die dynamiek heb ik een boek geschreven. Alles wat je wél wil weten over opvolgen (maar niemand zegt). Het boek wordt verwacht in het najaar van 2025. Want de mooiste verhalen, die zitten tenslotte in familiebedrijven.

Melissa Buijens is eigenaar  van Zandcompleet, tweede generatie familiebedrijf, overgenomen in 2022, opgericht in 1985. Schrijft en spreekt met liefde over familiebedrijven.