Nederlandse familiebedrijven tonen veerkracht en een duidelijk doel

PricewaterhouseCoopers (PwC) heeft zijn jaarlijkse Family Business Survey wereldwijd uitgebracht. Met dit onderzoek geeft PwC inzicht in wat er speelt binnen familiebedrijven. In totaal werden 1325 bedrijven geïnterviewd, waarvan 38 in Nederland. Philip Vossenberg van PwC licht de resultaten verder toe.

Familiebedrijven werken doelgericht

Uit het onderzoek blijkt dat 89% van de familiebedrijven een helder doel heeft dat in één zin is samen te vatten. In Nederland koppelt 76% van de bedrijven dat doel aan hun producten en diensten.. Dat percentage ligt hoger dan het wereldwijde gemiddelde van ongeveer 60%.

Familiebedrijven blijken bovendien flexibel. 89% ervaart voortdurende veranderingen in de markt en 90% ondervindt stevige concurrentie. De economische ontwikkelingen en het tekort aan personeel hebben de grootste impact.

In Nederland speelt ook het klimaat een opvallend grote rol: 42% noemt dit een belangrijk thema, tegenover 28% wereldwijd. Vossenberg licht toe: “Klimaatverandering leeft in Europa meer dan in andere delen van de wereld. Nederlandse familiebedrijven kijken vaker naar de lange termijn en voelen zich maatschappelijk betrokken. Klimaat krijgt daardoor vanzelf meer gewicht.”

Rustig onder druk

Nederlandse familiebedrijven raken minder snel in paniek. Bij geopolitieke risico’s zien we dat slechts 16% van de Nederlandse bedrijven actief anticipeert op trends, tegenover 29% wereldwijd. Zodra veranderingen zich écht aandienen, reageert 53% direct – veel meer dan het wereldwijde gemiddelde van 39%.

Bij klimaatverandering ligt dat juist anders: Nederlandse familiebedrijven handelen dan eerder. Vossenberg verklaart: “Onze familiebedrijven zijn wendbaar en blijven rustig. Ze zijn wat behoudender, maar zodra het nodig is, schakelen ze snel. Dat komt doordat eigendom en bestuur vaak dicht bij elkaar liggen, waardoor besluitvorming snel verloopt.”

In Nederland is dat duidelijk zichtbaar: 63% van de familiebedrijven geeft aan dat eigendom en besluitvorming bij één persoon of een kleine groep ligt, tegenover 42% wereldwijd. “Er blijft bij veel familiebedrijven een dominant familiebelang op bestuursniveau,” zegt Vossenberg. “Maar binnen de governance van die bedrijven wordt dat gerespecteerd. Daardoor zien we minder interne conflicten dan in het buitenland.”

Philip Vossenberg van PwC

Investeren met het oog op de toekomst

Kapitaal is nodig om te investeren, en in Nederland is dat relatief eenvoudig te verkrijgen. Wereldwijd zegt 25% van de familiebedrijven dat het moeilijk is om aan kapitaal te komen, terwijl dat in Nederland slechts 11% betreft.

De meeste familiebedrijven zien technologie als hun grootste kans. 65% beschouwt innovatie als belangrijkste investeringsgebied, terwijl governance en opvolging met 39% duidelijk achterblijven. “Familiebedrijven weten dat ze iets met AI en technologie moeten doen,” zegt Vossenberg. “Maar dan wel met concrete toepassingen. Het gaat niet om méér AI, maar om slimmere AI.”

Vertrouwen en opvolging als fundament

Nederland kent een sterk gevoel van trots voor familiebedrijven. 92% van de Nederlandse ondernemers denkt dat het vertrouwen in hun familiebedrijf groter is dan in niet-familiebedrijven. “Om dat vertrouwen te behouden, moet je blijven investeren,” benadrukt Vossenberg. “Een familiebedrijf is geen erfenis, maar iets dat zich blijft ontwikkelen.”

Opvolging vormt een rode draad. 55% van de Nederlandse familiebedrijven houdt zich actief bezig met lange¬termijnkeuzes, ook als dat ten koste gaat van de korte-termijnwinst. Wereldwijd ligt dat percentage op 34%.

“In goede tijden investeren familiebedrijven vaak in het bedrijf zelf,” zegt Vossenberg. “Daardoor hebben ze meer ruimte wanneer het minder goed gaat. Na corona zag je dat ze snel weer uit de startblokken schoten. Ze kiezen liever voor behoud van personeel dan voor maximale winst.”

Aandachtspunt: diversiteit

Hoewel Nederlandse familiebedrijven op veel vlakken beter scoren dan hun internationale collega’s, blijft diversiteit een aandachtspunt.

61% heeft geen enkele vrouw in het bestuur, wereldwijd is dat 32%. Bovendien is het bestuur gemiddeld ouder: 76% heeft niemand jonger dan 40 jaar, tegenover 59% wereldwijd. Daar staat tegenover dat in Nederland slechts 13% een bestuur heeft dat volledig uit familieleden bestaat, terwijl dat wereldwijd 33% is. Nederlandse familiebedrijven onderscheiden zich door hun duidelijke missie, flexibiliteit en een sterk verantwoordelijkheidsgevoel. Ze weten waar ze voor staan en werken daar consequent naartoe. Dat maakt ze veerkrachtig, ook in tijden van onzekerheid.

Dit artikel verscheen eerder in Fambizz Magazine Editie 21, jaargang 12