Onbewust je statutaire vetorecht als aandeelhouder opgeven?

 In Bestuur & Personeel, Homepage

Aandeelhoudersovereenkomsten kunnen de verplichting bevatten om de statuten te wijzigen indien deze met elkaar conflicteren. Recentelijk deed de Rechtbank Gelderland uitspraak in een zaak waarbij in een aandeelhoudersovereenkomst iets anders was overeengekomen dan in de statuten stond beschreven. Advocaat Joost van Drongen van Poelmann van den Broek Advocaten, gespecialiseerd in Ondernemen, schijnt zijn licht op de zaak en gaat in op dreigende tegenstrijdigheden binnen één (familie)bedrijf.

De rechter probeerde in de betreffende zaak te herleiden wat de bedoeling van partijen was bij het opstellen van de aandeelhoudersovereenkomst en of de statuten inderdaad aangepast moesten worden.

De casus

Drie aandeelhouders (waarvan er één ook enig bestuurder was) hadden een aandeelhoudersovereenkomst gesloten. In deze overeenkomst was opgenomen dat alle besluiten in de algemene vergadering zouden worden genomen met een tweederde meerderheid. Deze bepaling week af van de statuten, waarin stond dat sommige besluiten slechts konden worden genomen met een meerderheid van ten minste 75% van de uitgebrachte stemmen, in een vergadering waarin ten minste 75% van het geplaatste kapitaal was vertegenwoordigd. Dit brengt met zich mee dat de drie aandeelhouders op grond van de statutaire bepaling wél een vetorecht hadden en op grond van de aandeelhoudersovereenkomst níét.

De aandeelhoudersovereenkomst bevatte een bepaling die inhield dat, in het geval de statuten afwijken van de overeenkomst, deze in lijn moesten worden gebracht met de aandeelhoudersovereenkomst. Twee van de drie aandeelhouders wilden de overeengekomen besluitvorming in de aandeelhoudersovereenkomst in lijn brengen met de statuten. De bestuurder/aandeelhouder was niet van plan om de statuten conform de overeenkomst aan te passen.

Hij was namelijk van mening dat de aanpassing naar een tweederde meerderheid alleen gold voor ‘normale (dagelijkse) besluiten’. Daarnaast lag aanpassing volgens hem niet in lijn met de uitleg van de overeenkomst. Ook vreesde hij voor verlies van zijn gelijkwaardige positie ten opzichte van de andere aandeelhouders in het geval van een aandelenemissie. De vrees van verlies van zijn gelijkwaardige positie is, in het licht van de gebeurtenissen voorafgaand aan de procedure, enigszins te begrijpen. De andere twee aandeelhouders vormden namelijk een blok tegen de bestuurder/aandeelhouder in het kader van het bijstorten, in verband met liquiditeitsproblemen van de vennootschap.

Uitspraak

De rechter wees in deze zaak de argumentatie van de bestuurder/aandeelhouder van de hand en stelde de tekst van de overeenkomst voorop. De rechter oordeelde dat, gezien de bewoordingen van de overeenkomst, er geen misverstand over kon bestaan dat alle aandeelhoudersbesluiten bij tweederde meerderheid moesten worden genomen. De rechter hechtte daarnaast geen waarde aan de mogelijke (toekomstige) verwatering, aangezien daar geen concreet risico voor bestond.

Het gevolg is dus dat een vrij standaard bepaling in de aandeelhoudersovereenkomst verstrekkende gevolgen kan hebben. De bestuurder/aandeelhouder dacht wellicht oprecht dat hij een vetorecht had, maar had dit kennelijk bij het sluiten van de aandeelhoudersovereenkomst (onbewust) opgegeven.

Conclusie

Voor de uitleg van een aandeelhoudersovereenkomst wordt over het algemeen aansluiting gezocht bij de uitleg van commerciële contracten. Aangezien het bij aandeelhoudersovereenkomsten vaak gaat om overeenkomsten die met behulp van juridische specialisten zijn opgesteld, mag de rechter bij de uitleg van de bewoordingen een groot gewicht toekennen aan de taalkundige betekenis van de gekozen bewoordingen.

In gevallen zoals de hierboven beschreven casus helpt een collisiebepaling om te bepalen of een aandeelhoudersovereenkomst bij strijdigheid met de statuten prevaleert. Desondanks moeten aandeelhouders goed opletten met wat zij contractueel onderling overeenkomen. Doen ze dit niet, dan kan het zomaar zo zijn dat ze (onbewust) hun vetorecht opgeven.

Bent u van plan om een aandeelhoudersovereenkomst op te stellen? Dan is het van belang om extra aandacht te besteden aan wat u precies wilt afspreken met elkaar en hoe dat vervolgens in de overeenkomst wordt verwoord. Zo ontstaan er op een later tijdstip geen misverstanden over de gemaakte afspraken. Een kort standaard zinnetje kan immers grote gevolgen hebben, zo is gebleken…

Recommended Posts