Patricia Surendonk, CEO, Burg Group ‘Doordat wij open staan voor nieuwe ontwikkelingen hebben wij veel bereikt’
Door: Maarten Vijverberg
Maarten Vijverberg – oprichter en eigenaar bij Clifton Finance is van het eerste uur redactieraadslid bij Fambizz. Na jaren aan meedenken over mooie bijdrages over familiebedrijven en het schrijven daarvan is het tijd voor iets anders. Maar niet voordat hij Patricia Surendonk van Burg Group ondervraagt over dit mooie familiebedrijf.
Ik spreek Patricia Surendonk, CEO bij familiebedrijf Burg Group, in haar werkkamer. Patricia en ik werkten al eerder samen. Zij was spreker op het event voor familiebedrijven dat ik met Clifton Finance organiseer. Sindsdien is er veel gebeurd. Ze vertelt er graag openhartig over, met een innemende glimlach. “Het kantoor is bescheiden”, zegt ze grappend. “We willen al een aantal jaren verbouwen. De plannen liggen er maar onze investeringslijst is enorm, wij zijn een kapitaalintensief bedrijf.”
Wat doet Burg?
“We hebben echt passie voor het natuurazijn en de siropen die we maken. We willen constant verbeteren. Daar zijn wij goed in”, zegt Patricia. Net als bij veel familiebedrijven heeft Burg Group een veelzijdig productportfolio. In de azijnsector domineert Burg met huismerken en heeft een belangrijke rol in de markt voor natuurazijn in allerlei verpakkingsvormen en merken. Naast voedingsazijn produceren zij ook schoonmaakazijn en groene aanslagreiniger op basis van het natuurazijn. Ook maken zij appelciderazijnen en wijnazijn, zowel onder eigen merken als onder huismerk. “Bijna iedereen heeft thuis de producten van Burg in de keuken staan.
“De siropen voor kinderen en volwassenen is de andere tak van sport. Wij produceren grotendeels voor derden. In de siropen, de sappen en vruchtendranken kunnen dat bekende merken zijn die zelf hun eigen marketing en distributie doen. Wij produceren ook voor supermarkten hun private label siropen en vruchtensap. Wij willen niet concurreren met onze eigen klanten dus produceren altijd voor anderen en niet voor een eigen merk”, aldus Patricia.
Een stukje geschiedenis
De rijke familiegeschiedenis is uitgebreid beschreven in een fraai gedecoreerd boek.
Het start allemaal als Cees Bakker in 1947 een azijnbottelarij begint. Een jaar later wordt hier de productie van siropen aan toegevoegd. Ondernemersdrift, daadkracht en liefde voor sport, met de daarbij horende prestatiegerichtheid, zijn de kenmerken van Burg. Sport vormt in die beginjaren ook de basis van de belangrijke relaties van Cees Bakker in de Nederlandse retail. Onder zijn sportvrienden bevinden zich Siem Kat van Dekamarkt, de familie Zwanenburg van Vomar en Dirk van de Broek. Dit worden later allemaal zijn grote klanten.
Nadat Cees Bakker in 1971 overleed, was het aanvankelijk Cees’ echtgenote Marietje die de directie overnam. Zijn zoon Piet Hein Bakker, getrouwd met Patricia, ging in die tijd eigenlijk voor een sportcarrière. Maar hij switchte van plan en ging samen met zijn broer Betting werken bij Burg. Pas in 1983 nemen Piet Hein en zijn broer de directie over en wordt de onderneming gestaag uitgebouwd. In 1993, na onenigheid – die inmiddels allang is bijgelegd – verlaat broer Betting het bedrijf. De dagelijkse leiding komt in handen van Piet Hein en operationeel directeur Coen Verhorst. Later wordt Coen directeur, als Piet Hein afstand neemt van zijn functie. In die periode doet Burg verschillende internationale overnames.
Patricia Surendonk, de echtgenote van Piet Hein geeft leiding aan het familiebedrijf sinds 2012. De rol van Patricia als opvolger van Piet Hein is opvallend maar geeft continuïteit aan het familiebedrijf. En er worden flink wat strategische veranderingen doorgevoerd met een focus op een duurzame toekomst.
Burg anno 2025
Nu heeft Burg azijnproducties in zes landen (zie kader) en een omzet van 140 miljoen euro. Met als kroon op het werk, de nieuwe productielocatie in de Verenigde Staten voor de productie van natuurazijn. Behalve Amerika zijn alle buitenlandse locaties gerealiseerd door overnames.
“De investeringen in de VS waren omvangrijk en deze vonden plaats in de coronaperiode waardoor het proces wat ingewikkelder verliep. Maar wij hebben het geluk dat wij samenwerken met een lokale industriële partner, die ook nog eens een significant deel van het volume zou gaan afnemen. Wij wilden deze stap al jaren zetten, dit gaf ons het duwtje in de rug. De lokale partner is een Amerikaans familiebedrijf maar met Duitse roots. “Dat maakt wel een verschil”, zegt Patricia, “want het bedrijf is qua cultuur en aanpak eerder Europees te noemen. Dat zie je gelijk bij de productie, die is super georganiseerd. Een van de grotere uitdagingen was om het nieuwe team op te leiden in het azijn brouwen. Wij hebben de medewerkers opgeleid in Europa en de productie wordt nauwlettend in de gaten gehouden. Wij kijken vanuit Heerhugowaard mee bij alle fabrieken en dus ook bij de fabriek in de VS. Dat doen wij vooral in het fermentatieproces voor de azijnproductie”.
Wat is dan de volgende stap in de internationale uitbreiding
“Daar discussiëren we nu over, wat is onze Amerikaanse droom? Daar moet in feite nog een vestiging bij komen. Maar ook in Europa zouden wij nog vestigingen erbij willen op locaties die aanvullend zijn op onze huidige geografische spreiding, bijvoorbeeld in Zuid-Europa. Dat is ook nodig voor de distributie. Bij vijfhonderd kilometer wordt een flesje transporteren te duur en wordt distributie minder duurzaam. Je ziet bovendien dat in zuid Europa schoonmaakazijn echt opkomt, daar willen we op inspelen”.
De betekenis van familiebedrijf
Wanneer ik Patricia vraag naar de kernwoorden die Burg beschrijven hoeft ze niet lang na te denken: “Duurzaam, innovatief en betrokken” ‘Familiebedrijf’ noemt ze dus niet. “Soms vergeten we dat wij een familiebedrijf zijn omdat het vanzelfsprekend is”, zegt Patricia. “Het feit dat wij een familiebedrijf zijn, maakt ons wie we zijn. Het betekent dat wij op een bepaalde manier willen werken en in het leven staan als bedrijf. Dat is eigenlijk het bijzondere”, zegt ze. Tijdens het hele gesprek komen de thema’s van het familiebedrijf en haar oorsprong terug. Je herkent duidelijk de familiewaarden die er al zijn sinds 1947. De liefde voor de sport die zelfs Piet Hein had voor hij in de onderneming startte, maakte plaats voor de liefde voor het familiebedrijf.
“Wij hebben vorig jaar onze strategie bijgewerkt en de ‘purpose’ van ons bedrijf toegevoegd aan onze missie en visie. Dat was een grote verandering. In onze oude strategie was duurzaamheid een van de doelen. Nu hebben wij onze doelen geherformuleerd en is duurzaamheid niet meer een eigen doel maar zit verweven in alles wat wij doen”.
“Onze purpose is ‘restoring natural living’, de wereld schoner’, smaakvoller en gezonder maken”.
Onze strategische pilaren zijn geherdefinieerd. Voorheen was duurzaamheid een aparte pilaar in de strategie. Nu zijn dit sustainable products, happy customers, empowered people, efficient processes and responsible value chain. Sorry, allemaal in het Engels”, lacht Patricia. “Maar het komt er in één keer uit. Dit is de ‘wat’ van de strategie en die is gekoppeld aan een balanced score card. Dit is operationeel gericht en geeft aan iedere medewerker duidelijkheid over de doelen en cijfers.”
Patricia vervolgt enthousiast: “Hoe wij willen werken? Dat is: samen, gebalanceerd, in ontwikkeling, met keuzevrijheid, verantwoordelijk voor het resultaat en ertoe doen! Gek hè, dit zeg ik dan weer in het Nederlands, merkt ze op”. “Het belang hiervan is dat het helpt de cultuur te borgen en geeft aan hoe wij willen werken”. Een doordachte strategie.
Meer dan duurzaam werken
“Het bedrijf doet veel aan verduurzaming van het productieproces”, vervolgt Patricia. “Zo wordt in Heerhugowaard de warmte die vrijkomt bij het fermentatieproces gebruikt om het bedrijf en zelfs de omliggende woonwijken te verwarmen Wij kregen daar laatst vanuit de gemeente veel positieve reacties op. Wij realiseren ons nauwelijks hoe wij ons hiermee onderscheiden. Wij gaan binnenkort het gebruik van deze warmte verder uitbreiden” zegt Patricia bescheiden. “Wij zijn er natuurlijk nog lang niet en willen verder verbeteren. In ons elektriciteitsverbruik maar ook in het gebruik van water”.
“Die duurzaamheid hoort wel echt bij het familiebedrijf. Uiteindelijk is het familiebedrijf veel minder op korte termijn gericht. Het streven is dat je het familiebedrijf overdraagt aan de volgende generatie in een betere staat. Hier hoort duurzaamheid bij”, aldus Patricia.
Een complexe wereld als nieuwe uitdaging
Bij veel familiebedrijven zie je dat ze onder een toenemende druk komen te staan van externe omstandigheden. Denk aan distributie- aanvoerproblemen in verband met de geopolitieke situatie, krapte op de arbeidsmarkt, toegenomen eisen rond duurzaamheid en financiële rapportage, cybersecurity, een hele reeks.
Patricia: “Ik herken het wel, maar zijn dat niet vraagstukken waar alle bedrijven – ook niet familiebedrijven – mee te maken hebben? Hier in de regio hebben bedrijven daar ook mee te kampen. Het verlangt pro-activiteit.” Gelukkig hebben wij het vrij goed op de rit. “We hebben onze IT-strategie behoorlijk uitgewerkt, en werken via meerdere strategieën aan het vinden van goed personeel.”
“Ik denk dat wij de complexe wereld goed het hoofd kunnen bieden, omdat wij werken met een goed opgeleid en gemotiveerd team van mensen die met elkaar de dialoog aangaan over deze vraagstukken. Ze staan open voor nieuwe ontwikkelingen. Dat bepaalt naar mijn mening je voortbestaan”, zegt Patricia.
“De openheid bij Burg gaat over de manier hoe wij hier met elkaar werken. Sinds een aantal jaar leggen wij de verantwoordelijkheid lager in de organisatie en besteden aandacht aan ontwikkeling. Daarmee hebben wij veel bereikt”.
Als je kijkt naar sfeer: ik durf te beweren dat bij alle vestigingen een open cultuur wordt gestimuleerd, waar medewerkers zich vrij voelen om hun mening te delen. In het ene land is dit lastiger te realiseren dan in het andere (denk aan Tsjechië waar sommige oudere werknemers nog het communisme hebben meegemaakt). Maar ook daar is inmiddels een cultuur van openheid gecreëerd.”
De opvolging
De constellatie van de kinderen en medeaandeelhouders wijkt een beetje af van het standaard familiebedrijf door de verschillende leeftijden van de kinderen van Piet Hein. Enige jaren geleden maakten we gebruik van de BOR-regeling en zijn nu actief bezig met het opstellen van een familiestatuut waarin de rollen en toekomstvisie wordt vastgelegd. Met elkaar ervaren we dit als een mooi proces. Een van de kinderen van Piet Hein werkt als salesmanager bij Burg. De overige kinderen maakten andere keuzes”, zegt Patricia. De stelling is op dit moment: de kinderen hoeven niet te werken in het bedrijf. Zij mogen ook trotse aandeelhouder zijn. De jongste zoon van Piet Hein en Patricia heeft nog geen keuze gemaakt. Op dit moment heeft het niet zijn voorkeur om bij Burg aan de slag te gaan. Zijn interesse gaat nu uit naar een politieke carrière.
“Met elkaar bespreken wij hoe de familiewaarden overeenkomen met de bedrijfswaarden, wat is onze top line strategie, hoe willen wij dat ons bedrijf zich ontwikkelt. Er zit ook een soort trots in en het familiebedrijf geeft ook een richting. Als familie hebben wij een echte ambitie om iets neer te zetten en wat toe te voegen. Wij gaan er nu vanuit dat er nog een periode kan komen met extern management, dat hebben wij al eerder gehad. Dus aan dat idee zijn wij wel gewend. En voorlopig ben ik nog van plan om lekker door te werken”, zegt Patricia.
Maarten Vijverberg is oprichter en eigenaar van Clifton Finance. Maarten is tien jaar betrokken geweest als redactieraadslid voor Fambizz en heeft vele artikelen over familieondernemingen op zijn naam staan.