Profielinterview: “Weinig modern rechtssysteem nadelig voor scheidende ondernemers”

 In Dossier: Expertartikelen, Expertartikelen, Finance, Innovatie, Privé & Vermogen

Ondernemers die scheiden zijn de klos doordat rechters in familiezaken te weinig financiële expertise hebben. Dankzij de crisis, die veel ondernemers raakt, heeft dit extra vaak vervelende gevolgen. De gemiddelde resultaten in het verleden, waar rechters graag van uitgaan, geven namelijk geen garantie (meer) voor de toekomst. Dit gegeven vraagt om flexibiliteit en meedenken aan de kant van zowel rechters als advocaten.

“Ondernemers lijken op papier alles te hebben, maar de praktijk is weerbarstiger”, zegt Elzeline van Herk, partner bij De Boorder Schoots Familierechtadvocaten. “Vooral in familierechtszaken zijn ondernemers vaak de klos vanwege hun slechte of onduidelijke financiële situatie.” Rechters in familierechtzaken hebben te weinig financiële expertise in huis om in complexe zaken de hoogte van de alimentatie vast te stellen, stelt ze. Met name voor ondernemers kan dit gebrek aan deskundigheid heel vervelend uitpakken. Van Herk: “Door de economische crisis is de financiële situatie van ondernemers sinds 2008 aan veel verandering onderhevig. Rechters kunnen vaak geen aangiften inkomensbelasting of jaarstukken doorgronden en maken er geen maatwerk van.”

Alimentatie
Volgens Van Herk is het meest in het oog springende voorbeeld het berekenen van de alimentatie. Bij het bepalen van de hoogte van de te betalen alimentatie maken rechtbanken bijna altijd gebruik van – door hen zelf vastgestelde – gestandaardiseerde rekenmethoden: de zogenoemde tremanormen. “Die zijn niet een op een toe te passen op het berekenen van de draagkracht voor alimentatie bij ondernemers. Hun inkomen is geen vast gegeven, maar is van verschillende, moeilijk voorspelbare, externe factoren afhankelijk”, zegt Van Herk.

Deze inkomensschommelingen worden versterkt door de crisis, waardoor hun financiële situatie vaak afwijkt van de norm. Het is immers bij veel ondernemers niet zonder meer mogelijk om uit te gaan van het gemiddelde inkomen over de afgelopen drie jaar, zoals de normen ‘voorschrijven’. Van Herk stelt daarom dat rechters vaker gebruik moeten maken van maatwerk als het om de hoogte van de alimentatie gaat. Rechters zouden bovendien beter financieel onderlegd moeten zijn. “Dat zou dit soort onvolkomheden vermijden. Dan hoeft een ondernemer niet meer bang te zijn dat het onvermogen van de rechter hem letterlijk duur komt te staan.”

Huwelijkse voorwaarden
Een ander probleem waar ondernemers mee te maken kunnen krijgen tijdens een scheiding zijn onduidelijke huwelijkse voorwaarden. Van Herk: “Ondernemers kunnen zelf ook wat doen om dit soort narigheid te voorkomen. Namelijk goed nadenken over hun huwelijkse voorwaarden voor ze trouwen.” Voor huwelijkse voorwaarden moet je naar de notaris, die standaardmodellen hanteert. In het geval van ondernemers zijn die voorwaarden vaak onvoldoende toegespitst op de persoonlijke situatie van het echtpaar. Ook laten ze veel ruimte voor interpretatie over.

Wanneer bijvoorbeeld een verrekenbeding is overeengekomen (dat inhoudt dat bespaard inkomen per jaar moet worden verdeeld) kan zo’n bepaling in geval van scheiding tot grote onduidelijkheid leiden omdat de belangen van partijen tegenstrijdig zijn. “In geval van een scheiding wil elke partij het beste voor zichzelf. Hierdoor kan de term ‘inkomen’ op verschillende manieren worden geïnterpreteerd, gebaseerd op wat het voordeligst is voor ieder van partijen”, stelt Van Herk.

Quick Scan
Om onnodige rechtszaken te voorkomen, is het van belang niet zomaar te tekenen voor een standaardmodel waarvan de inhoud niet duidelijk is, vindt Van Herk. Alhoewel niemand dat graag doet in die situatie, is het toch beter om vooruit te denken. Daarom heeft haar kantoor een nieuwe dienst geïntroduceerd die bestaat uit het beoordelen van huwelijkse voorwaarden, voordat die worden getekend bij de notaris en het maken van een quick scan om bestaande huwelijkse voorwaarden te checken.

Het uiteindelijke doel van de dienst is het huwelijk scheidingproof maken. Zodat hoge juridische kosten en slepende rechtszaken voorkomen worden. “Door je huwelijkse voorwaarden te laten checken door een advocaat of andere deskundige die er in de praktijk veel mee te maken heeft, loop je als ondernemer minder risico op narigheid achteraf.”

Recommended Posts
Marlies van Wijhe