Spaghetti van financiële en sociaal-emotionele belangen

Partnerartikel – Adviseur Jacqueline van Zwol: “Uiteindelijk kunnen taakinhoudelijke conflicten machtsconflicten worden met een basis in familierelaties.”

Bij familieleden kun je bij elkaar op knoppen drukken waar iemand van buiten de familie niet bij kan. Relaties kunnen tegen een stootje, zeker omdat elkaar ontlopen geen optie is. Na een conflict kom je elkaar toch weer onder ogen bij de eerstvolgende MT-vergadering. Toch leidt het familiecontact ook tot moeilijkheden. ‘Er gaan meer familiebedrijven kapot aan ruzie dan aan de crisis’ en ‘De duurste en langstlopende procedures worden gevoerd door aandeelhouders in familiebedrijven’ zijn dan ook twee uitspraken die Jacqueline van Zwol (adviseur familiebedrijven en eigenaar van Symbioose) de afgelopen weken hoorde van een accountant en een jurist.

Machtsconflicten
Vaak is niet helemaal te zeggen waar het mis is gegaan. In de kern heeft het er mee te maken dat familie en zaken zo verweven zijn dat taakinhoudelijke en sociaal-emotionele zaken door elkaar heen lopen. “En als je niet oppast, kan dit escaleren in langlopende sociaal-emotionele conflicten waar de posities verharden. Lees het boek over de Gucci’s maar. Uiteindelijk werden taakinhoudelijke conflicten machtsconflicten met een basis in familierelaties.”

Een voorbeeld uit de praktijk: een bedrijf heeft twee aandeelhouders, twee broers. Broer A wil investeren omdat zijn kind in het bedrijf komt. Hij wil ook alvast zijn aandelen gaan overdragen. Broer B wil dat niet, zijn kinderen zijn nog wat jonger en hij vindt het tijd om hun pensioen zeker te stellen. “Hier spelen een aantal financiële vraagstukken die de eigenaren met een zakelijke blik moeten beantwoorden. Is het bedrijfseconomisch verstandig om nu te investeren? Wat is het risico? Willen de eigenaren dat risico nemen? Hoe is hun pensioen geregeld? Hoe zou je een overdracht kunnen financieren? In hoeverre speelt fiscaliteit een rol?”

Financiële en emotionele vragen
Om familiebedrijven basiskennis te geven voor het beantwoorden van financiële vragen organiseert Van Zwol samen met bureau Kees Horden & Partners vanaf 12 juni een 4-daagse financiële training voor familieleden en aandeelhouders in familiebedrijven. De inhoud is vooral financieel maar vragen die de eigenaren vanuit het familieperspectief moeten beantwoorden, komen vanzelf ook aan bod aangezien de participanten allemaal uit familiebedrijven komen. Willen ze de aandelen aan de volgende generatie doorgeven? Willen de kinderen dat? “In deze discussie zit vaak de pijn. Want wat als broer A hele capabele kinderen heeft en broer B gelooft dat zijn kinderen net zo overschaduwd zullen worden als hij door zijn broer?”

Het blijkt een gesprek dat lastig boven tafel is te krijgen. “Maar als het onder tafel blijft, is de kans groot dat er of een oplossing komt die niet voor iedereen bevredigend is of de boel muurvast komt te zitten. Tijd nemen om dit door te spreken maakt dat je het conflict tot een dilemma kunt terugbrengen dat gaat over belangen en niet over standpunten. Daar kun je het veel minder emotioneel over hebben. En dat geeft ruimte voor de goede oplossingen.”

Mooie kans
Mede ingegeven door economische tegenslag vragen ondernemers zich volgens Van Zwol steeds meer af of ze het hun kinderen wel aan moeten doen om ze het bedrijf over te dragen. “Maar hun kinderen kunnen prima zelf beslissingen nemen natuurlijk. Het gaat er ook niet alleen om dát je erover spreekt, maar ook hóe. Als je op een negatieve manier over je bedrijf spreekt, dan haakt een kind gauw af. Maar het tegenovergestelde geldt gelukkig ook. De meeste opvolgingskandidaten die ik spreek, zien het als een mooie kans waar je hard voor moet werken.”

Blijf op de hoogte met onze maandelijkse nieuwsbrief